HPV: Η πρόληψη ξεκινά με τη σωστή ενημέρωση
Ο HPV (Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων) είναι ένας πολύ συχνός ιός που μπορεί να μεταδοθεί μέσω της σεξουαλικής επαφής. Ορισμένοι τύποι HPV μπορούν, όταν η λοίμωξη επιμένει, να οδηγήσουν σε προκαρκινικές αλλοιώσεις και σε διάφορες μορφές καρκίνου, όπως του τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού, του πέους, του αιδοίου, του κόλπου και του στοματοφάρυγγα.
Γιατί έχει αξία ο εμβολιασμός;
Το εμβόλιο HPV αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία πρόληψης απέναντι σε HPV-σχετιζόμενους καρκίνους. Δεν θεραπεύει μια ήδη υπάρχουσα λοίμωξη, αλλά προστατεύει από νέες λοιμώξεις από τους τύπους HPV που περιλαμβάνονται στο εμβόλιο. Για αυτόν τον λόγο, το μεγαλύτερο όφελος επιτυγχάνεται όταν ο εμβολιασμός γίνεται πριν από την έκθεση στον ιό. Μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες έχουν επιβεβαιώσει την ασφάλεια του εμβολίου αλλά και την υψηλότατη αποτελεσματικότητα του η οποία υπερβαίνει το 90% για διάφορες μορφές καρκίνου οι οποίες οφείλονται σε συγκεκριμένους τύπους του HPV.
Ένα σημαντικό μήνυμα: αφορά και τα αγόρια και τους άνδρες.
Ο HPV δεν είναι «γυναικείο ζήτημα». Ο ιός μπορεί να προκαλέσει καρκίνους και σε άνδρες, ενώ ο εμβολιασμός συμβάλλει συνολικά στη μείωση της κυκλοφορίας του HPV. Η προστασία αφορά επομένως κορίτσια και αγόρια, γυναίκες και άνδρες, ανάλογα πάντα με την ηλικία και τις εκάστοτε εθνικές συστάσεις.
Η εφηβεία είναι το ιδανικό σημείο εκκίνησης.
Ο εμβολιασμός συνιστάται κατά προτεραιότητα στην προεφηβεία και την εφηβεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θέτει ως βασική ομάδα-στόχο τα κορίτσια ηλικίας 9–14 ετών, ενώ οι συστάσεις διαφέρουν ανά χώρα και εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού, συμπεριλαμβάνοντας και τα αγόρια. Στην Κύπρο υφίσταται ισχυρή σύσταση για εμβολιασμό των παιδιών (κορίτσια και αγόρια) από 9 μέχρι 13 ετών, με επέκταση αναπλήρωσης έως και την ηλικία των 18 ετών.
Η έγκαιρη προστασία έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή το εμβόλιο είναι πιο αποτελεσματικό πριν υπάρξει έκθεση στον HPV. Ωστόσο, το μήνυμα δεν πρέπει να είναι «αν δεν το έκανες μικρή/μικρός, είναι αργά». Υπάρχουν επιλογές και για μεγαλύτερες ηλικίες.
Μέχρι τα 26: δεν είναι αργά
Για όσους δεν έχουν εμβολιαστεί επαρκώς, ο εμβολιασμός συστήνεται ως αναπλήρωση έως την ηλικία των 26 ετών σύμφωνα με τις τρέχουσες συστάσεις στις Η.Π.Α. Η δοσολογία εξαρτάται από την ηλικία έναρξης του εμβολιασμού και ορισμένες καταστάσεις υγείας, και τονίζεται ξανά ότι αυτό διαφοροποιείται ανά εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού όσον αφορά την κρατική αποζημίωση.
Και μετά τα 26;
Στην ηλικία 27–45 ετών η απόφαση δεν είναι ίδια για όλους. Ο εμβολιασμός δεν συστήνεται αυτομάτως σε κάθε ενήλικα, αλλά μπορεί να συζητηθεί εξατομικευμένα με τον γιατρό, λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα μελλοντικής έκθεσης σε νέους τύπους HPV και το πιθανό όφελος από τον εμβολιασμό.
Ακόμη και σε αυτή την ηλικία, λοιπόν, αξίζει να γίνει η συζήτηση με τον επαγγελματία υγείας. Η προηγούμενη σεξουαλική ζωή δεν σημαίνει ότι κάποιος έχει απαραίτητα εκτεθεί σε όλους τους τύπους HPV που καλύπτει το εμβόλιο.
Εμβόλιο και προληπτικός έλεγχος πάνε μαζί.
Ο εμβολιασμός δεν αντικαθιστά τον προληπτικό έλεγχο για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Οι γυναίκες πρέπει να συνεχίζουν να ακολουθούν τις συστάσεις για τον προσυμπτωματικό έλεγχο, ακόμη και μετά τον εμβολιασμό.
Η πρόληψη δεν έχει μία μόνο ηλικία. Ο εμβολιασμός κατά του HPV είναι μια επένδυση στη μελλοντική υγεία και αξίζει να γνωρίζουμε τι προβλέπεται για κάθε ηλικιακή ομάδα. Μίλησε με τον ιατρό ενηλίκων ή τον παιδίατρό σου για το αν ο εμβολιασμός είναι κατάλληλος για εσένα ή για το παιδί σου και ποιο πρόγραμμα πρέπει να ακολουθηθεί.
Συντάκτης:
Δρ. Νικόλαος Σπερνοβασίλης
Διευθυντής Τμήματος Λοιμωξιολογίας
