Ευρωπαϊκός Μήνας Ενημέρωσης για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου: Η αξία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης

Κάθε χρόνο σε ολόκληρη την Ευρώπη, ο μήνας Μάρτιος είναι αφιερωμένος στην ενημέρωση για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Η πρωτοβουλία αυτή, γνωστή ως Ευρωπαϊκός Μήνας Ενημέρωσης για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου (European Colorectal Cancer Awareness Month – ECCAM), μας υπενθυμίζει κάτι πολύ σημαντικό: ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ένας από τους πιο συχνούς καρκίνους στην Ευρώπη, αλλά ταυτόχρονα είναι και ένας από τους πιο προλήψιμους και αντιμετωπίσιμους όταν διαγνωστεί έγκαιρα.

Στο GMI πιστεύουμε ότι η σωστή ενημέρωση και ο έγκαιρος προληπτικός έλεγχος μπορούν πραγματικά να σώσουν ζωές. Στόχος μας κατά τη διάρκεια αυτού του μήνα είναι να μιλήσουμε ανοιχτά με τους ασθενείς μας, τις οικογένειές τους και την κοινωνία για την υγεία του παχέος εντέρου – γιατί η κατανόηση των κινδύνων και των συμπτωμάτων μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά.

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αφορά το παχύ έντερο (κόλον) ή το ορθό. Συνήθως αναπτύσσεται αργά, σε διάστημα αρκετών ετών, ξεκινώντας συχνά από μικρές βλάβες που ονομάζονται πολύποδες στο εσωτερικό του εντέρου. Πολλοί από αυτούς τους πολύποδες είναι καλοήθεις και παραμένουν έτσι. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί με την πάροδο του χρόνου να εξελιχθούν σε καρκίνο. Τα καλά νέα είναι ότι ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να εντοπίσει αυτές τις αλλαγές σε πρώιμο στάδιο – μερικές φορές ακόμη και πριν αναπτυχθεί καρκίνος.

Μία από τις προκλήσεις του καρκίνου του παχέος εντέρου είναι ότι στα αρχικά στάδια μπορεί να μην προκαλεί καθόλου συμπτώματα. Για αυτόν τον λόγο ο τακτικός προληπτικός έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός, ειδικά για άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω (σε ορισμένες χώρες το όριο έχει μειωθεί στα 45 έτη) ή για άτομα με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου.

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα συμπτώματα που δεν πρέπει ποτέ να αγνοούνται.

Συμπτώματα που καλό είναι να συζητήσετε με τον γιατρό σας

• Επίμονη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου (διάρροια ή δυσκοιλιότητα που διαρκεί για αρκετές εβδομάδες)

• Αίμα ή βλέννη στα κόπρανα

• Επίμονος πόνος ή δυσφορία στην κοιλιά

• Ανεξήγητη απώλεια βάρους

• Συνεχής κόπωση ή σιδηροπενική αναιμία

Αν και αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο, είναι σημαντικό να αξιολογούνται από επαγγελματίες υγείας.

Οι εξετάσεις προληπτικού ελέγχου είναι απλές και μπορούν να σώσουν ζωές.

Ποιοι πρέπει να υποβάλλονται σε προληπτικό έλεγχο

• Ενήλικες ηλικίας 50–74 ετών (σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Προληπτικού Ελέγχου στην Κύπρο)

• Άτομα με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου

• Άτομα με επίμονα συμπτώματα από το έντερο

• Άτομα με ιστορικό πολυπόδων ή φλεγμονωδών νόσων του εντέρου

Ο γιατρός σας μπορεί να σας καθοδηγήσει σχετικά με την πιο κατάλληλη εξέταση για εσάς. Ανάλογα με την περίπτωσή σας, μπορεί να συστήσει εξετάσεις όπως τεστ κοπράνων, κολονοσκόπηση ή άλλες διαγνωστικές εξετάσεις. Οι εξετάσεις αυτές επιτρέπουν τον εντοπισμό πολυπόδων ή καρκίνου σε πρώιμο στάδιο, όταν η θεραπεία είναι πιο αποτελεσματική.

Το Υπουργείο Υγείας της Κυπριακής Δημοκρατίας έχει πρόσφατα εισαγάγει Εθνικό Πρόγραμμα Προληπτικού Ελέγχου για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου για τον γενικό πληθυσμό ηλικίας 50–74 ετών.

Στο GMI ενθαρρύνουμε κάθε ασθενή να συζητά ανοιχτά με την/τον γιατρό του σχετικά με τους προσωπικούς παράγοντες κινδύνου. Το οικογενειακό ιστορικό, η διατροφή, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η φυσική δραστηριότητα μπορούν να επηρεάσουν την υγεία του παχέος εντέρου.

Μικρές αλλαγές στον τρόπο ζωής – όπως η υιοθέτηση μιας υγιεινής διατροφής βασισμένης στο μεσογειακό πρότυπο, η τακτική άσκηση, ο περιορισμός του αλκοόλ και η αποφυγή του καπνίσματος – μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση του κινδύνου.

Συμβουλές πρόληψης για την υγεία του παχέος εντέρου

• Προτιμήστε μια ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης και φυτικές ίνες

• Ακολουθήστε μια μεσογειακή διατροφή με περιορισμένη κατανάλωση επεξεργασμένου και κόκκινου κρέατος

• Διατηρήστε σωματική δραστηριότητα και υγιές σωματικό βάρος

• Περιορίστε την κατανάλωση αλκοόλ

• Αποφύγετε το κάπνισμα

• Συμμετέχετε στα προγράμματα προληπτικού ελέγχου

Γνωρίζατε ότι;

•Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι από τους πιο συχνούς καρκίνους στην Ευρώπη, αλλά ταυτόχρονα είναι και ένας από τους πιο προλήψιμους.

•Όταν διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο, τα αποτελέσματα της θεραπείας είναι σημαντικά καλύτερα.

•Ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να εντοπίσει προκαρκινικούς πολύποδες, οι οποίοι μπορούν να αφαιρεθούν πριν εξελιχθούν σε καρκίνο.

•Πολλοί άνθρωποι με καρκίνο του παχέος εντέρου σε αρχικό στάδιο δεν έχουν συμπτώματα, γι’ αυτό και ο προληπτικός έλεγχος είναι τόσο σημαντικός.

Εξίσου σημαντικό είναι να ξεπεραστεί ο φόβος ή η αμηχανία που συχνά συνδέεται με την υγεία του εντέρου. Πολλοί άνθρωποι καθυστερούν να κάνουν προληπτικό έλεγχο επειδή αισθάνονται άγχος ή ντροπή για τις εξετάσεις. Στην πραγματικότητα, οι εξετάσεις αυτές είναι συνηθισμένες, ασφαλείς και πραγματοποιούνται καθημερινά από εξειδικευμένους επαγγελματίες υγείας.

Ο Ευρωπαϊκός Μήνας Ενημέρωσης για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου δεν αφορά μόνο στατιστικά στοιχεία – αφορά ανθρώπους. Αφορά οικογένειες, αγαπημένα πρόσωπα και κοινότητες που στηρίζουν ο ένας τον άλλο δίνοντας προτεραιότητα στην υγεία.

Μέσα από την ενημέρωση, την ενθάρρυνση για προληπτικό έλεγχο και τον ανοιχτό διάλογο για την υγεία του εντέρου, μπορούμε να βοηθήσουμε ώστε περισσότεροι άνθρωποι να διαγνωστούν έγκαιρα και να λάβουν αποτελεσματική θεραπεία.

Αν ανήκετε στην ηλικιακή ομάδα για προληπτικό έλεγχο ή αν έχετε ανησυχίες σχετικά με συμπτώματα, αυτός ο μήνας μπορεί να είναι μια καλή ευκαιρία να κάνετε το επόμενο βήμα και να μιλήσετε με τον γιατρό σας. Μια απλή συζήτηση μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την προστασία της υγείας σας.

Στο GMI στεκόμαστε δίπλα στους ασθενείς μας προωθώντας την ενημέρωση, την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση. Μαζί μπορούμε να εργαστούμε για ένα μέλλον όπου ο καρκίνος του παχέος εντέρου θα διαγιγνώσκεται νωρίτερα, θα αντιμετωπίζεται αποτελεσματικότερα και θα προλαμβάνεται όπου αυτό είναι δυνατό.

Η υγεία σας έχει σημασία. Η ενημέρωση έχει σημασία. Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές.

Συντάκτης:

Δρ. Βαλεντίνος Κουννής, MD MSc PhD FRCP

Consultant Medical Oncologist (CCT, RCP UK)

Διευθυντής Παθολογικής Ογκολογίας – Γερμανικό Ιατρικό Ινστιτούτο